Hoe we ons voelen hangt voor een deel af van de
omstandigheden. Die zijn soms gunstig, soms ongunstig. Maar onze
houding tegenover de omstandigheden is minstens zo belangrijk.
Als je
je alleen maar prettig kunt voelen als het leven je toelacht, heb je een
probleem. Want als het eens tegenzit (en dat gebeurt beslist!) zal je
plezier verdwijnen. Je leeft dan reactief, en hebt zelf weinig in te
brengen. Dat is de positie van een slachtoffer, of van een marionet.
Je kunt leren niet langer speelbal van je omstandigheden te zijn. Je kunt
leren je rust te bewaren, ook als het tegenzit. Dat vraagt een groter
bewustzijn van wat er in en om je heen gebeurt, en dat bewustzijn kun je ontwikkelen. Meditatie is daar een goede methode
voor. Je bent beter in staat je houding te bepalen tegenover wat er in je
leven gebeurt. Hoe je je voelt is dan minder afhankelijk van de
omstandigheden. Anders gezegd: je vergroot je keuzemogelijkheden.
Meditatie vraagt oefening
Meditatie leer je het beste onder
deskundige begeleiding en vraagt oefening. Je leert tot rust komen en
zorgvuldig waarnemen. Deze twee belangrijke stappen - traditioneel heten
ze shamatha en
vipassana - vind je kort beschreven op de pagina over
zitmeditatie. De
kracht van de methode schuilt in het observerend waarnemen. Dan reageer je
niet meer op de automatische piloot (reacting), maar bepaal je zelf
je houding tegenover wat er gebeurt (responding). Dat gaat
overigens met vallen en opstaan, en lukt de ene keer beter dan de andere
keer.
Zenmeditatie
Zen is één van de meditatievormen die goed in te passen is in het moderne dagelijkse leven. Mediteren hoeft niet alleen maar zittend op een meditatiekussen:
je kunt de methode toepassen op allerlei momenten van de dag. Een minuut
bewust ademhalen achter je PC (nu bijvoorbeeld) is een minuut mediteren
(lees hier meer
suggesties). Juist in onze bedrijvige samenleving is het van groot belang om de juiste balans te vinden tussen
actie en reflectie.
Zen versterkt je reflectie- en observatievermogen, en is een no-nonsense benadering van
de werkelijkheid. Daardoor sta je steviger met beide benen op de grond.
Wie dit ervaren heeft weet dat meditatie niet zweverig is. Integendeel.
Aandacht staat centraal
In Zenmeditatie staat het beoefenen van aandacht
(mindfulness)
centraal. Aandacht voor jezelf, voor anderen en voor de wereld om je heen.
Zen reikt dus verder dan alleen je eigen belang. Aandachtig
en bewust leven vormt de basis van inzicht, mededogen en maatschappelijke betrokkenheid.
Zo groeit de beoefening van meditatie uit tot een
manier van leven.
